Κόπωση σε ασθενείς με καρκίνο: Μία συχνή, αλλά διαχειρίσιμη πρόκληση

Τα αποτελέσματα της μελέτης συνοψίζει η Έλενα Φούντζηλα, MD, PhD

Η κόπωση που σχετίζεται με την διάγνωση κάποιου καρκίνου, είναι ένα από τα πιο δυσάρεστα συμπτώματα που μπορεί να απασχολήσουν τους ογκολογικούς ασθενείς, κυρίως γιατί σε αντίθεση με την συνηθισμένη κούραση, η κόπωση που σχετίζεται με τον καρκίνο δεν υποχωρεί με έναν καλό ύπνο ή ξεκούραση. Επιπλέον, η κόπωση μπορεί να εμφανιστεί σε ασθενείς οποιουδήποτε σταδίου, από τη διάγνωση μέχρι και την πλήρη ύφεση, με το 30-60% των ασθενών να αναφέρουν μέτρια προς έντονα συμπτώματα κόπωσης κατά τη διάρκεια της θεραπείας, αλλά μερικοί ακόμα και μετά το τέλος της. Είναι, λοιπόν, εύκολο να φανταστεί κανείς πως αυτή η κόπωση επηρεάζει τους ασθενείς σε κάθε κομμάτι της ζωής τους, όπως για παράδειγμα στην εργασία και τις κοινωνικές συναναστροφές.

Τα καλά νέα είναι πως υπάρχουν τρόποι διαχείρισης της κόπωσης, είτε οι ασθενείς βρίσκονται σε στάδιο θεραπείας είτε και αργότερα. Συγκεκριμένα, δημοσιεύτηκαν πρόσφατα ανανεωμένες κατευθυντήριες οδηγίες από την αμερικανική ένωση κλινικής ογκολογίας που προτείνουν στρατηγικές διαχείρισης της κόπωσης, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό ασθενών με καρκίνο που λαμβάνουν μακροχρόνιες θεραπείες όπως π.χ. ανοσοθεραπεία.

Ποιες είναι λοιπόν οι κύριες συστάσεις των ειδικών, σύμφωνα με τα στοιχεία από τις διαθέσιμες δημοσιευμένες μελέτες;

☑ Φυσική άσκηση: Ισχυρή σύσταση για αερόβια άσκηση ή ασκήσεις με βάρη ή και τα δύο, ανάλογα με τις δυνατότητες του/της ασθενή με ή χωρίς επίβλεψη.

☑ Ψυχοθεραπεία και ασκήσεις ενσυνειδητότητας (mindfulness): Ισχυρή σύσταση για γνωσιακή-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία και πρακτικές ενσυνειδητότητας. Επίσης συστήνονται και οι πρακτικές tai chi, qigong

☑ Συμπληρώματα διατροφής: το αμερικανικό ginseng μπορεί να έχει κάποια θετικά αποτελέσματα, αλλά οπωσδήποτε συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας!

⮽ ΔΕΝ ΣΥΣΤΗΝΟΝΤΑΙ: φάρμακα όπως η μοδαφινίλη, αρμοδαφινίλη, L-καρνιτίνη για την αντιμετώπιση της κόπωσης.

Τέλος, καθώς η κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή, είναι εξαιρετικά σημαντικό για την επιτυχή αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της κόπωσης, να υπάρχει επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό , ο οποίος θα καθοδηγήσει ανάλογα με τις εξατομικευμένες ανάγκες του/της ασθενή.

Πηγή: Julienne E. Bower et al., Management of Fatigue in Adult Survivors of Cancer: ASCO–Society for Integrative Oncology Guideline Update. JCO 42, 2456-2487(2024) (https://doi.org/10.1200/JCO.24.00541)