ΕΛΕΝΑ ΦΟΥΝΤΖΗΛΑ, MD, PhD
ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ
Πότε Αλλάζει η Θεραπεία; Η Εξέταση Αίματος που Απαντά Πρώτη
Εδώ και καιρό παρακολουθούμε μια αλλαγή στον τρόπο που σκεφτόμαστε τη θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του μαστού. Τον τελευταίο μήνα έγινε επίσημη.
Στις 4 Σεπτεμβρίου 2026 ο FDA ενέκρινε, με τη διαδικασία της ταχείας έγκρισης, την καμιζεστράνη (camizestrant, Etcamah) σε συνδυασμό με αναστολέα CDK4/6, βάση των αποτελεσμάτων της μελέτης SERENA-6.
Το πρόβλημα
Οι περισσότεροι ασθενείς με ορμονοευαίσθητο (HR-θετικό), HER2-αρνητικό μεταστατικό καρκίνο του μαστού ξεκινούν τη θεραπείας του με έναν αναστολέα αρωματάσης σε συνδυασμό με αναστολέα CDK4/6. Ο συνδυασμός δουλεύει καλά — μέχρι που ο όγκος βρίσκει τρόπο να τον παρακάμψει. Ένας από τους συχνότερους είναι η μετάλλαξη ESR1, που εμφανίζεται σιωπηλά, συνήθως αρκετό καιρό πριν δούμε κάτι στις εξετάσεις (π.χ. αξονική τομογραφία).
Τι άλλαξε
Στη μελέτη SERENA-6, αντί να περιμένουν την υποτροπή, οι ερευνητές παρακολουθούσαν το καρκινικό DNA στο αίμα — τη λεγόμενη υγρή βιοψία. Μόλις εμφανιζόταν η μετάλλαξη ESR1, με τη νόσο ακόμη σταθερή, άλλαζαν τον αναστολέα αρωματάσης με καμιζεστράνη, κρατώντας τον ίδιο αναστολέα CDK4/6.
Ο χρόνος χωρίς εξέλιξη της νόσου αυξήθηκε από 9,2 σε 16 μήνες. Καθυστέρησε επίσης η επιδείνωση της ποιότητας ζωής και η ανάγκη για χημειοθεραπεία.
Γιατί έχει σημασία
Είναι μια στρατηγική κατά την οποία εντιδρούμε θεραπευτικά έγκαιρα, μόλις λάβουμε το “μοριακό σήμα”. Δεν αλλάζει μόνο το ένα φάρμακο — αλλάζει η χρονική στιγμή που παίρνουμε αυτήν την απόφαση.
Προσοχή
Η έγκριση είναι ταχεία: τα δεδομένα για τη συνολική επιβίωση δεν είναι ακόμη ώριμα. Αφορά συγκεκριμένη ομάδα ασθενών, όχι όλους. Και το φάρμακο έχει προειδοποιήσεις
Κάθε χρόνο έχουμε νεότερα δεδομένα, στοχεύουσες θεραπείες, νέες στρατηγικές, μοριακοί δείκτες. Το σημαντικό είναι να αξιολογούμε όλες αυτές τις εξελίξεις και να τις εφαρμόζουμε κατάλληλα στους ασθενείς μας.